4 stappen om je kind te begeleiden tijdens een emotionele driftbui (met gratis download)

In de vorige blog vertelde ik je over de twee verschillende soorten driftbuien waar je kind last van kan hebben. De EMOTIONELE en de RATIONELE driftbui.

Vandaag deel ik 4 belangrijke stappen die jij kan gebruiken in het contact met je kind wanneer hij/zij een EMOTIONELE driftbui heeft. Door deze 4 stappen te gebruiken help je je kind om op te groeien met (meer) zelfvertrouwen en zelfredzaamheid tijdens heftige emoties. En versterk je de band tussen jou en je kind.

WAT IS EEN EMOTIONELE DRIFTBUI?

Heel in het kort is een emotionele driftbui een driftbui die je kind (en jou) overkomt. Er is een onbalans ontstaan in het lichaam (of de psyche) van je kind en je kind kan daar (nog) niet adequaat op reageren. De onbalans kan bijvoorbeeld honger, vermoeidheid, gebrek aan aandacht zijn.

Het belangrijkste kenmerk van deze driftbui is dat er geen directe oplossing is die de driftbui direct doet stoppen (wat wel bij de rationele driftbui het geval is). Denk hierbij bijvoorbeeld aan het geven van een snoepje wanneer je kind daarom schreeuwt.

Bij een EMOTIONELE driftbui is er meer nodig dan “je kind een halt toe roepen en een duidelijke grens geven”.

(In mijn vorige blog schreef ik hier meer over. Klik hier om naar mijn vorige blog te gaan.)

HOE BENADER JE JE KIND TIJDENS EEN EMOTIONELE DRIFTBUI?

Tijdens een emotionele driftbui is het deel van de hersenen dat logisch kan denken en beredeneren afgesloten. Dat geldt voor jouw kind. Maar ook bij volwassenen werkt dat nog steeds zo.

Jij hebt ondertussen misschien trucjes en manieren geleerd om weer uit je extreme boosheid of verdriet te kunnen stappen, maar je kind heeft nog niet geleerd om de verschillende hersenhelften te integreren.

(Weet je nog … de ontwikkeling van de hersenen duurt gemiddeld tot halverwege de twintig. Er is dus veel oefening en begrip van jou als ouder nodig om dit aan jouw kind te leren.)

Bij een explosieve uiting van emoties heeft je kind een veilige, begripvolle omgeving nodig. Ze is zojuist overspoeld door haar eigen emoties en heeft het gevoel geen grip meer te hebben. Alles lijkt ineens erger, vervelender en lastiger dan daarvoor. 

In ieder geval heeft jouw kind jou nodig om weer tot zichzelf te komen. Jij vertolkt even het spreekwoordelijke anker aan de boot die in een storm op zee deint. Jij bent de rots in de branding. De veilige thuishaven die rust en vertrouwen uitstraalt. Nou ja, je snapt hem wel denk ik ;-).

MAAR HOE DOE JE DAT? 
HOE KAN JE JE KIND OP EEN RUSTIGE EN VERBINDENDE MANIER BEGELEIDEN TIJDENS ZOVEEL EMOTIES (die ook voor jou soms erg veel zijn)?

Dit doe je door ten eerste te beseffen dat het NIETS met jou te maken heeft. Wat je kind ook roept aan verwijten, aan oordelen en nare woorden. Het is een grote golf van emoties die eruit moet. En je weet: wanneer je zelf midden in je emotie zit dan roep je soms dingen waar je later spijt van hebt. Zo werkt dat ook bij je kind. Probeer dus hetgeen je kind roept en bij jou triggert los te koppelen van de situatie. En reageer niet inhoudelijk. Daar gaat deze driftbui namelijk niet over.

STAP 1: BENOEM HET GEDRAG VAN JE KIND

Oke, wanneer jij je rustig voelt van binnen begin je bij stap 1: Je kind erkennen in haar pijn, frustratie of ongemak. Je benoemt letterlijk wat je ziet in haar gedrag (je huilt, je balt je vuisten, je fronst je hoofd etc). Doe dit zonder oordeel. Zonder haar probleem te willen oplossen of wegwuiven.

Door te benoemen wat je ziet aan je kind, zal je kind zelf ook bewuster worden van haar eigen lichaam en de houding die ze daarmee aanneemt. Dit herkennen is al een grote stap voor je kind. Hierdoor kan ze later al veel eerder herkennen dat er iets onderhuids speelt of ze uit balans is. Deze eerste stap is zelfs voor veel volwassenen nog een uitdaging.

Hoe mooi als je je kind dat op jonge leeftijd al kan leren!

STAP 2: BENOEM DE EMOTIE VAN JE KIND

Vervolgens benoem je de emotie (verdriet, boosheid, angst) die je bij je kind ziet die past bij de fysieke kenmerken die je daarvoor noemde. Check ook altijd bij je kind of het klopt wat je ziet. We zijn allemaal mensen en je kan het natuurlijk een keer verkeerd interpreteren.

“Ik zie dat je je vuisten balt en op de grond stampt. Volgens mij ben jij heel erg boos. Klopt dat? “

“Er rollen een heleboel tranen over je wangen en je schouders hangen naar beneden. Ben je verdrietig?”

Door het oordeelloos benoemen van de fysieke kenmerken en gedragingen en de bijbehorende emotie zal je kind haar eigen emoties beter kunnen herkennen. En dus uiteindelijk ook beter weten hoe ze hier mee om kan gaan.

Daarnaast kan je kind door het herkennen van de emotie (na verloop van tijd) kunnen zien dat een emotie iets is dat je ERVAART. En níet als iets wat je bent. Je bent niet boos, je voelt je boos. Dit is een belangrijke stap in bewustwording voor je kind. En een cadeau als je je kind dit kan leren.

STAP 3: UIT JE HOOFD, IN JE LIJF

Wanneer je kind zich gezien, begrepen en erkend voelt in haar emoties kan je haar helpen om weer uit haar hoofd en weer terug in haar lichaam te komen. Daarmee bedoel ik dat je kind zelf gaat bewegen. Of dat jij zorgt dat ze haar lichaam weer gaat voelen (door aaien, kloppen, wrijven). Dit zorgt ervoor dat haar overactieve brein tot rust kan komen. 

Misschien is het nodig dat ze even met een kussen op haar bed slaat. Misschien heeft ze een knuffel nodig en mag je haar rug aaien terwijl ze haar tranen laat stromen. Misschien moet ze een rondje rennen, wil ze springen of is juist wiegen terwijl ze op jouw schoot zit prettig voor haar. 

Wat jij en je kind ook kiezen om te doen, hou er rekening mee dat (wanneer dit nieuw voor jullie is) er veel emoties uit kunnen komen als ontlading van alle eerder opgeslagen emoties.

UIT DE PRAKTIJK

Mijn dochter was eens boos en ik zette een matras voor haar neer om tegenaan te schoppen of slaan. Ze ging er echt volledig voor. Ze gooide zichzelf er tegen aan, ze nam aanlopen en schopte keihard. Er kwam zoveel emotie uit!

Ik vond het fijn dat ze zich kon uiten, maar ik voelde me ergens ook een beetje angstig. Wat was ik nu aan het doen? Wat was ik aan het stimuleren? En misschien wel aan het voeden?

Wanneer je kind nog niet bekend is met deze manier van uiting geven aan haar emoties, dan kan het lijken alsof het eerst alleen maar erger wordt. En je kan geneigd zijn de activiteit te stoppen, omdat je bang bent dat je het hiermee niets oplost, maar verergert.  

Maar je zal zien dat wanneer deze manier van handelen normaler wordt in jullie gezin en jullie dit vaker toepassen, de duur en heftigheid van de activiteit zal afnemen.  

Hoewel ik toen vond dat het lang duurde voordat mijn dochter wat rustiger werd, gebeurde het uiteindelijk wel. Ze maakte na verloop van tijd van de activiteit een spel. En ging heel soepel vanuit haar echte uiting van boosheid over naar grappen en grollen. Gek doen en steeds gekker tegen de mat aan schoppen en slaan. Haar heftige en overweldigende emotie was getransformeerd naar een situatie waarin ze weer kon lachen en kon ontspannen.

STEL JE EENS VOOR …

Stel je eens voor dat jij de hele dag of zelfs dag in dag uit (misschien wel week in week uit) je eigen nare emoties hebt opgekropt. Opgestapeld tot het niet meer gaat. Er komt een moment dat de bom barst. En dan komt echt álles eruit. Het is overweldigend en je weet je geen raad wat je met deze berg “troep” aanmoet.

Maar wanneer je jezelf en je emoties behandelt zoals bovenstaande stappen (begripvol, vriendelijk en open) kan je je emoties al veel eerder herkennen. En er op een hele effectieve en korte manier uiting aan geven. Je zucht eens diep, maakt een snelle frisse wandeling, regelt een massage of maakt een gek dansje. 

Daarmee transformeer je al op een veel eerder moment een emotie waardoor hij niet vast komt te zitten. Hierdoor voorkom je ook dat je in een spiraal van telkens terugkerende prikkels, irritaties of ergernissen terecht komt. Je hebt het tenslotte herkend, erkend en losgelaten.  

“Op tijd een emotie herkennen, erkennen en kunnen loslaten geeft je kind rust, zelfvertrouwen en zelfredzaamheid.”

Even terug naar je kind…

Zij heeft van jou de erkenning gekregen over de emoties die ze voelt (stap 1 en 2). Ze heeft haar emoties omgezet in een beweging of een andere vorm van lichamelijke uiting (stap 3). En ze voelt zich nu rustiger. En waarschijnlijk is ze ook heel moe. Het is niet niets om zoveel gevoelens door je lichaam te laten razen. 

STAP 4: IK DOE, IK LEER, IK EVALUEER

Nu moet je zelf even inschatten wat handig is. Soms kan je kind het gesprek nu al aan en kan je bespreken wat er “mis” ging, wat ze ervaarde en hoe ze hier anders mee om had kunnen gaan

Misschien moet ze leren eerder haar grens aan te geven wanneer er teveel prikkels zijn? Misschien moeten jullie minder activiteiten op een dag inplannen? Misschien was ze moe en is het fijner wat eerder naar bed te gaan? Of nemen jullie voortaan een appel mee, zodat ze alvast wat kan eten terwijl jij aan het koken bent? 

Het kan zijn dat je kind té moe is van alle emoties en van de dag. Dan kan je beter een later tijdstip inplannen om nog eens terug te komen op de situatie. Je kan dit altijd overleggen met je kind (als ze dat al kan) of voorleggen aan je kind als jij hierin de leiding neemt. 

Zorg in ieder geval dat je dit (korte) evaluerende gesprekje met je kind hebt. Dat kan direct na de emotionele uitbarsting of op een later moment, dat maakt niet uit. 

GROWTH MINDSET

Door op deze manier te reageren, leer je je kind om een situatie die minder fijn was te zien als een leer- en groeimoment. Dit wordt ook wel een “Growth Mindset” genoemd. In plaats van te focussen op wat niet lukt en je daarin vast te bijten, stel je je open voor nieuwe inzichten en oplossingen. Je geeft je hersenen letterlijk de kans om nieuwe verbindingen aan te maken en te groeien.

“Fouten maken” bestaat daarin niet. En wanneer “fouten maken” niet bestaat ontstaat er als vanzelf een open houding bij je kind waarin leren, ontwikkelen en bijsturen een natuurlijke basis vormt.

Het oordeel van “ik doe het fout, wat ik nu voel mag ik niet voelen, ik moet het anders doen” verdwijnt. En daarvoor in de plaats komt “Ik voel me naar, ik word mij bewust wat er in mijn lichaam gebeurt. Ik laat de emotie door mijn lichaam stromen. Nu kan ik zien waardoor ik me zo voelde en wat ik een volgende keer beter anders kan doen.” 

Je geeft je kind een hele waardevolle tool mee voor zijn/haar hele verdere leven wanneer je volgens bovenstaande 4 stappen reageert op de emotionele driftbui van je kind. 

Ieder keer dat je deze stappen gebruikt, zal jullie band versterken. Daarbij zal het zelfvertrouwen, de zelfredzaamheid en het brein van je kind groeien.

GRATIS POSTER (DOWNLOAD)

Klik hieronder voor jouw gratis printable. Een kleurrijke poster met alle 4 de stappen, zodat jij vanaf nu altijd weet hoe je kan reageren op de emotionele driftbui van je kind.

Hang hem op de koelkast, de spiegel, je slaapkamer of de voordeur ;-). En ontdek al heel snel hoe jij je kind kan begeleiden naar een kind met meer zelfkennis, zelfvertrouwen en zelfredzaamheid tijdens de heftige emoties die nu eenmaal horen bij het leven.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *